domingo, 19 de noviembre de 2023

 Moi boas, científicas e científicos!

 Na entrada de hoxe compartiremos con vós as investigacións dos rapaces e rapazas de Secundaria sobre o comportamento dos gases. Pero quedade tranquil@s, que ninguén se intoxicou😜; os gases cos que traballamos non son outros que os presentes no aire. 

Imos aprender unha chea de cousas moi interesantes! Tomade nota, que comezamos!


1. Observamos o VOLUME e a PRESIÓN 

Ao aumentar a presión, diminúe o volume, e viceversa.

(lei de Boyle-Marlotte)

Necesitaremos un funil, un globo e un recipiente con auga.


Como podedes observar, inicialmente, o globo está desinflado, pero...

Cando afundimos na auga o funil estamos facendo que o volume do aire diminúa e isto produce un aumento da presión, que é o que causa que o globo se infle lixeiramente. 

Velaquí a demostración!



2. Investigamos coa TEMPERATURA e o VOLUME 

Se aumentamos a temperatura, aumentamos o volume, e viceversa

(lei de Charles)

Desta vez necesitaremos un matraz aforado de 1l, auga quente e un globo.

1. Para comezar debemos quentar o aire dentro do noso matraz. Para iso quentamos un pouco de auga e vertémola dentro, axitando lixeiramente o matraz para que quezan as paredes do interior. 

Unha vez feito, derramamos a auga e encaixamos o globo no matraz como se observa na imaxe.


2. Ao cabo dun rato, o aire dentro do matraz terá arrefriado, polo que o seu volume será menor (menor temperatura, menor volume). Isto vai producir que o globo se infle cara o interior do matraz.



3. Experimentamos coa TEMPERATURA e a PRESIÓN (lei de 

Ao aumentar a temperatura, aumenta a presión.

(lei de Gay-Lussac)

Necesitaremos unha botella de plástico co seu tapón e auga moi quente.

Para quentar o aire dentro da botella procederemos igual ca no experimento anterior: vertemos dentro auga moi quente e baleirámola despois. A continuación pechamos a botella co tapón. Que observades?



O aire que queda dentro da botella vai perdendo temperatura, polo que a súa presión diminúe. Neste momento, a presión atmosférica fóra da botella é maior que a de dentro, e os seus efectos saltan á vista. Impresionante, non?



Para rematar... un truquiño de maxia! (perdón, de ciencia😉)

Este truquiño só o ides poder facer nun laboratorio, xa que os ingredientes e materiais non son precisamente os da lista da compra: azul de metileno, glucosa e hidróxido de sodio.

1. Para comezar, preparamos unha disolución de 0,6 g de glucosa en 25 mL de auga e outra de 1,0 g de hidróxido de sodio. Estas disolucións son incoloras.

2. Mesturamos as dúas disolucións nun matraz e engadimos unhas pingas de azul de metileno ata conseguir unha cor azul intensa.

3. Se pechamos o matraz, ao cabo duns segundos a solución vólvese transparente pola falta de osíxeno. Se queremos que recupere a cor escura soamente temos que retirar o tapón e axitar.

Este tipo de reaccións químicas coñécense como reaccións de oxidación-redución.





Na nosa seguinte entrada seguiremos a experimentar co aire e deixarémosvos tamén algunha actividade interesante coa auga. Non a perdades!

miércoles, 1 de noviembre de 2023

 Ola de novo, científicas e científicos!!

 Estamos de volta!!

 Este curso comezamos o noso proxecto falando do magnetismo, aproveitando   que na materia de Ciencias estivemos a traballar  "A Terra e os planetas".

Pero, por que? Cal é a relación entre o magnetismo e os planetas? Moi sinxelo: o noso planeta é un imán xigantesco, co seu núcleo de ferro fundido, os seus dous polos Norte e Sur e, sobre todo, os seus campos magnéticos tan necesarios para nos orientar. Pero sobre isto último falaremos máis adiante.



Comecemos polo principio: Que materiais atraen os imáns? Os científicos e científicas do CPI de Padrenda estivemos a investigar.




  E chegamos á conclusión de que non todos os metais son atraídos polo imán. Os    metais magnéticos redúcense a tres: ferro, níquel e cobalto.


  A continuación, xogamos coas forzas de atracción e repulsión entre imáns.   Aproveitamos a forza de repulsión para realizar unha carreira de coches         teledirixidos. Divertidísimo!!





 E volvendo sobre o tema dos campos magnéticos e a orientación, outra das      actividades interesantes que realizamos foi a elaboración dun compás caseiro. Soamente precisamos unha agulla magnetizada, un anaco de cortiza e unha cunca grande con auga. 





  Para rematar, fabricamos o noso propio slime magnético. É moi sinxelo. Soamente necesitades un pouco de plastilina e limaduras de ferro. Nós usamos pasta de sal e limaduras de ferro e tamén funciona.





Deica a próxima, científic@s!!

viernes, 23 de junio de 2023

Boas, científicas e científicos!

Tal e como vos prometemos, na derradeira entrada deste curso imos ensinarvos a facer xeado sen conxelador. Un plan xenial para estas vacacións de verán, va que si?

Pois tomade nota, que comezamos!


INGREDIENTES E MATERIAIS


- 2 recipientes herméticos de tamaños distintos

Nós usamos dúas bolsas de zip (grande e mediana), pero se preferides, podedes substituír a máis pequena por un tupper.

- xeo abondante (unha ou dúas bandexas)

- panos de cociña

- 3 ou 4 culleradas de sal ben colmadiñas

- Os ingredientes que prefirades para o voso xeado. 

Nós usamos nata e azucre de vainilla, pero tamén funciona con zumes de froitas e batidos.


PROCEDEMENTO

1. Introduce na bolsa grande as pedras de xeo coas culleradas de sal.




2. No recipiente pequeno verte os ingredientes do xeado e asegúrate de que quede ben pechado.


3. Introduce o recipiente pequeno dentro do maior e pecha ben.

4. Agora envólveo cos panos de cociña. Isto é por segurdidade: o que se ten que conxelar é o xeado, non as túas mans😜

5. Preparad@s, list@s... a axitar!! Telo que mover con enerxía durante uns... 😱dez minutos!!😱 Así que será mellor que busques quen te axude; pasarédelo mellor e non vos ides agotar tanto. Un pouco de musiquiña marchosa tamén é boa idea porque sempre motiva👌




6. Pasado ese tempo, abride a bolsa e comprobade. Se aínda non solidificou, axitade un chisco máis. Prometemos que funciona!




EXPLICACIÓN


Pero, como sucede este delicioso milagre da natureza?? Pois este milagre en ciencia chamámolo reacción endotérmica. 

O que aquí se produce é un intercambio de temperaturas e estados: o xeo fúndese e pasa a estado líquido mentres que os ingredientes do xeado arrefrían e solidifican. 

O "culpable" disto non é outro que o sal. Para poder disolverse nun líquido o sal precisa calor, pero o xeo está frío, non?. Entón, porque o xeo funde igualmente e o sal queda disolto? Moi sinxelo: a calor que precisa o xeo para se disolver "absórbea" dos ingredientes do noso xeado. Así prodúcese o intercambio de temperaturas entre as dúas bolsas/recipientes: o xeo fúndese mentres que os ingredientes conxélanse.


Deliciosamente sinxelo!😋

domingo, 28 de mayo de 2023

 Boas, científicas e científicos!

Na entrada de hoxe imos deixarvos unhas imaxes do noso pequeno proxecto de horto escolar. 

Preparamos a horta nunha pequena mesa de cultivo onde os nenos e nenas plantaron tomates, leitugas e pementos. Ademais, engadimos testos e xardineiras nos que plantamos amorodos, remolachas e diferentes herbas aromáticas.

Traballamos arreo!!











Deica outra, amig@s!!

Na próxima entrada ímosvos ensinar a facer xeado sen conxelador. Non a perdades!

domingo, 7 de mayo de 2023

 Boas, científicas e científicos!

Na entrada de hoxe imos deixarvos dúas sinxelas experiencias que esperamos que vos gusten e vos animedes a realizalas nas vosas casas: a lámpada de lava e o filtro de auga caseiro. 

Tomade nota, que comezamos!


LÁMPADA DE LAVA

Materiais

- un frasco de vidro transparente

- auga

- colorante alimentario

- aceite

- pastilla efervescente

Procedemento

O procedemento é ben sinxelo:

1. Enchede o frasco ata a metade con auga e engadide unhas pingas de colorante para tinguila.

2. Completade o frasco con aceite.

3. Engadide a pastilla efervescente. Se tedes unha lámpada, enfocádea por baixo do frasco e apagade as luces do cuarto.... mola, non?😎








Explicación

Imos explicarvos en cinco pasiños o que sucede neste experimento:

1. AS DENSIDADES: 

Cando engadimos aceite no frasco observamos que non se mestura coa auga. O aceite queda arriba e a auga abaixo e, malia que intentemos remexer, non se mesturan. Isto é debido a que teñen distintas densidades: a auga é máis densa que o aceite, por iso este flota por riba da auga.

2. O GAS:

Ao engadir a pastilla efervescente dentro do frasco fórmase un gas chamado CO2 ou dióxido de carbono.

3. AS BURBULLAS

Este gas adhírese (pégase) a parte da auga coloreada formando burbullas de cor

4. A ASCENCIÓN

As burbullas de CO2, ao ser máis lixeiras que o líquido, ascenden pola auga e o aceite, creando o efecto dunha lámpada de lava.

5. DESCENSO

Cando as burbullas chegan á superficie explotan e a auga que contiñan recupera a súa densidade e cae ao fondo do frasco, onde novas burbullas comezan o ciclo outra vez.



FILTRO DE AUGA 

Como xa saben de sobra todas as nosas crespocientíficas e crespocientíficos, a auga é un ben imprescindible para todos os seres vivos, por iso é tan importante mantela limpa e non malgastala. 

Con esta actividade pretendemos concienciar sobre a súa importancia construíndo un filtro caseiro que nos permitirá reutilizar a auga que desbotamos.

Materiais

- Dúas botellas de plástico de 1,5 litros ou máis

- unha tesoira ou cutter

- un punzón

- MATERIAIS FILTRANTES: algodón, grava grosa, grava fina, carbón activado e area


"Vale, e iso todo onde se compra?" 

Nós conseguimos a maioría dos nosos materiais nun almacén de xardinería. O carbón activado conseguímolo na sección de mascotas, pois seica se usa tamén para manter limpos os acuarios.


Procedemento

Deste experimento realizamos dúas versións: 

A. Cunha pequena maqueta dun xogo de ciencias. Comprabamos a efectvidade con auga coloreada

B. Con materiais de refugallo coma os que vos detallamos na lista de materiais. Neste caso, empregamos a auga sucia das pozas do patio para comprobar a efectividade do filtro.

Ímosvos deixar primeiro coas imaxes e despois pasamos á descrición detallada dos pasos.

A. COA MAQUETA






B. COS MATERIAIS DE REFUGALLO






Como podedes observar, nos dous casos o filtro funcionou ben. Ao filtro caseiro, ao ser máis grande, levoulle moito máis tempo filtrar a auga; para que vos fagades unha idea, a foto final tivémola que sacar ao día seguinte. Pero non pensedes que iso é un inconvinte, todo o contrario! Canto máis lento filtra, máis limpiña queda a auga.

Tomade nota, que aí van as instrucións:

1. Usaremos dúas botellas: unha coma filtro e outra coma o recipiente de recollida. Á botella de filtro temos que cortarlle a parte inferior e perforarlle uns buratiños co punzón. Tamén perforaremos o tapón.

2. Á botella que imos usar de recipiente simplemente cortámoslle a parte da boca para que encaixe coa outra botella, que colocaremos cara abaixo introducíndoa na botella-recipiente. 

3. A continuación procedemos a engadir dentro do filtro (botella volteada) as distintas capas:
- algodón
- gravas
- carbón
- area

4. Por último, unha vez engadidas as capas todas, tapamos coa parte inferior da botella que recortamos e perforamos no primeiro paso (o cu da botella, para nos enterder). Engadimos a auga sucia e agardamos a que filtre.


Máis experimentos na próxima entrada! Vémonos!👋👋

FABRICACIÓN DE XABÓNS

Boas Crespocientífic@s! A clase de 4º, 5º e 6º non para! A rapazada está a recadar diñeiro para a súa excursión de fin de curso. Para iso, e...